มนตรี นิพิฐวิทยา 4 พฤษภาคม 2550
วิธี การวิเคราะห์ก็คือการตั้งคำถามตามหัวข้อที่ให้ไว้ คือ
มูลค่า ต่อลูกค้า (Customer Value): ทรัพยากรที่บริษัทใช้นั้น สามารถสร้างสินค้าและบริการที่มีคุณค่าต่อลูกค้าหรือไม่?
ลักษณะ เฉพาะของทรัพยากร (Rareness): มีเพียงบริษัทนี้เท่านั้นหรือไม่ที่มีทรัพยากรนี้? ถ้าไม่ ความสามารถที่บริษัทใช้ทรัพยากรนี้สูงกว่าคู่แข่งอย่างไร?
ความ สามารถในการเลียนแบบ (Immutability): บริษัทอื่นสามารถลอกเลียนแบบได้ง่ายหรือไม่?
การทดแทนกันได้ (Substitutability): มีทรัพยากรอย่างอื่นที่สามารถทดแทนกัน และสามารถสร้างคุณค่าต่อลูกค้าได้เท่าเทียมกันหรือไม่?
ความเหมาะสม ของทรัพยากรที่บริษัทมี (Appropriability): ใครเป็นผู้ได้ประโยชน์จริงๆ จากทรัพยากรนี้
เพื่อให้สามารถนำเอาวิธีการนี้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ ก็คงจะต้องยกตัวอย่างกันสักหน่อยครับ ลองเอาบริษัทค้าปลีกด้านเทคโนโลยีในบ้านเราสักหน่อยดีกว่า แต่นี่ไม่ได้หมายถึงว่าบริษัทนี้จะเป็นอย่างที่ผมวิเคราะห์ให้ดู แต่เป็นเพียงการยกเป็นกรณีศึกษาเท่านั้นครับ
เมื่อก่อนเราอยากจะได้ อุปกรณ์ IT เรามักจะไปเดินหาซื้อกันตามแหล่งรวมสินค้าประเภทนี้ สำหรับผู้ที่มีความรู้เรื่อง IT มากๆ ก็มักจะเดินเลือกตามร้านค้า IT รายย่อยต่างๆ แล้วนำเอาอุปกรณ์ต่างๆ มาประกอบใช้ได้เอง แต่สำหรับผู้ที่มีความรู้ด้าน IT ไม่มากนัก อย่างเช่นผมนี่เป็นเพียงแต่ผู้ใช้ซึ่งมีอยู่มาก ฉะนั้นกลุ่มคนพวกนี้เวลาจะซื้อคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์ IT สักครั้ง จะค่อนข้างลำบาก เพราะต้องการข้อมูลและการให้คำปรึกษาที่มากเป็นพิเศษ การมีสินค้าที่ครบวงจร มาที่เดียวก็ได้สินค้าที่ต้องการครบถ้วน และมีการรับประกันสินค้าที่ไว้ใจได้ ดังนั้นจึงเกิดธุรกิจร้านซูเปอร์สโตร์ IT ขึ้นมาในบ้านเรา
มูลค่าต่อลูกค้า (Customer Value): การจัดจำหน่ายสินค้า IT ในรูปแบบซูเปอร์สโตร์ ได้สร้างมูลค่าให้เกิดแก่ลูกค้าได้จริงหรือไม่?
คำตอบ : สร้างได้จริง ลูกค้าในกลุ่มที่เป็นผู้ใช้ที่มีความรู้ในเรื่อง IT ไม่มากนัก สามารถหาซื้อสินค้าได้อย่างครบถ้วนและสบายใจจากการรับประกันสินค้า และสินค้าก็ราคาไม่ได้สูงจากร้านค้าปลีกรายย่อยๆ ทั่วไป และสถานที่ตั้งของร้านก็จะตั้งอยู่ในแหล่งรวมสินค้า IT อยู่แล้ว ลูกค้าสามารถเปรียบเทียบคุณสมบัติกับราคาได้
ลักษณะเฉพาะของทรัพยากร (Rareness): มีเพียงบริษัทนี้หรือไม่ที่มีทรัพยากรอย่างนี้ ถ้าไม่ ระดับความสามารถในการใช้ทรัพยากรของบริษัทนี้อยู่ในระดับใดเมื่อเทียบกับคู่ แข่ง?
คำตอบ: ใช่ เพราะในทุกแหล่งจำหน่ายสินค้าประเภท IT บริษัทจะเป็นร้านซูเปอร์สโตร์ที่ใหญ่ที่สุด แต่จะไม่ใช่ร้านซูเปอร์สโตร์ร้านเดียวในแหล่งใหญ่ๆ แต่ในแหล่งรองๆ ลงมาบริษัทจะมีเกือบทุกที่ในขณะคู่แข่งมีสาขาน้อยกว่ามาก
ความสามารถ ในการเลียนแบบ (Immutability): บริษัทอื่นสามารถที่จะทำร้านซูเปอร์สโตร์ลักษณะนี้ได้หรือไม่
คำตอบ: ทำได้ยาก เพราะการจะสร้างร้านซูเปอร์สโตร์ลักษณะนี้ในสถานที่ตั้งปัจจุบันนี้ ทำไม่ได้แล้ว เพราะบริษัทนี้ได้ตั้งอยู่แล้ว และมีจำนวนสาขาที่มากแล้ว การจะเข้ามาแข่งจะทำได้ยากมาก
การทดแทนกันได้ (Substitutability): มีทรัพยากรอย่างอื่นที่บริษัทอื่นสามารถนำมาสร้างร้านค้าทดแทนกัน และสามารถสร้างคุณค่าต่อลูกค้าได้เท่าเทียมกันกับร้านของบริษัทหรือไม่?
คำ ตอบ : น่าจะทำได้ เช่นร้านค้าทาง Internet แต่ร้านค้าทาง Internet ก็ยังมีข้อจำกัดอยู่มาก
ความเหมาะสมของทรัพยากรที่บริษัทมี (Appropriability): บริษัทสามารถสร้างรายได้จากรูปแบบร้านค้า สถานที่ตั้งหรือไม่?
คำตอบ : แน่นอน เนื่องจากปัจจุบัน บริษัทเป็นร้านค้าปลีกที่มีสาขามากที่สุด และอยู่ในสถานที่ตั้งในแหล่งสินค้า IT และห้างสรรพสินค้าเกือบทุกที่ ลูกค้าสามารถหาร้านของบริษัทได้สะดวก จากขนาดที่ใหญ่ของบริษัท ก็จะสามารถสร้างอำนาจต่อรองกับผู้ขายสินค้าได้สูง บริษัทจึงสามารถสร้างกำไรจากทรัพยากรที่มีอยู่ได้อย่างเต็มที่
มาถึง ตอนนี้ ทรัพยากรของผมคือหน้ากระดาษคงเกินโควตาไปแล้ว ดังนั้นคราวหน้าเราจะมาต่อกันในรายละเอียดการประเมินต่อไปครับ